Vatandaşlık Maaşı Nedir ve Kime Verilir?

Türkiye’de sosyal yardım alanında köklü bir yapı dönüşümü amacıyla üzerinde çalışılan Vatandaşlık Maaşı projesi, düşük gelirli hanelere düzenli ve gelir tamamlayıcı destek sunmayı hedefliyor. 2026’da pilot uygulama olarak başlatılması planlanan bu modele göre hane geliri belirlenen sınırın altında kaldığında aradaki fark devlet tarafından karşılanacak.

Kimler için? Destek, gerçekten ihtiyaç sahibi olarak tespit edilen ailelere verilecek; birey bazlı değil, aile bütünü üzerinden hesaplama yapılacak. Şartlar netleştiğinde, ailede çalışan birinin bulunması durumunda bile destek, en az bir kişinin işgücüne dahil olması koşuluyla sürer.

Nasıl işleyecek? Devlet tarafından bir asgari gelir standardı belirlenecek. Ailenin mevcut geliri bu sınırın altındaysa, fark her ay devlet tarafından ödenecek. Belirlenen kriterler doğrultusunda, ailenin tüm gelirleri dikkate alınır; evde kimse çalışmıyorsa, en az bir kişinin iş bulana kadar yardım devam eder.

Ne kadar olacak? Vatandaşlık Maaşı’nın kesin tutarı şu anda açıklanmadı. Tutar, hane geliri ile asgari gelir eşiği arasındaki fark üzerinden belirlenir ve gelir düzeyine göre değişkenlik gösterir.

Kime verilecek? Yardım, gerçek ihtiyaç sahibi hanelere yöneliktir. Kriterler arasında hane gelirinin alt sınırda olması, tüm bireylerin gelirinin değerlendirilmesi ve özel ihtiyaç sahibi durumların (engelli, yaşlı, işsiz, kronik gelir yetersizliği) önceliklendirilmesi yer alır. Ailede hiç çalışan olmaması halinde, en az bir kişinin işgücüne katılımı sağlanana kadar destek devam eder.

Destek hangi şartlarla başlar? Resmi uygulama rehberi paylaşılınca netleşecek temel kriterler şu şekilde özetlenebilir: ailenin toplam gelirinin belirlenen sınırın altında olması, gelir eşiği ile hane geliri farkının devlet tarafından karşılanması, yardımın hane üzerinden hesaplanması ve çalışmayan hane üyelerinin varlığı durumunda desteğin iş bulana kadar sürmesi. Ayrıca diğer sosyal yardımlarla entegre bir yapı hedefleniyor.

Başlangıç takvimi ise şu şekilde öngörülüyor: Çalışmaların önümüzdeki aylarda tamamlanması planlanıyor, 2026’da pilot illerde uygulanmaya başlanacak ve sonuçlar doğrultusunda sistemin kademeli olarak tüm ülkeye yayılması hedefleniyor. Pilot iller henüz açıklanmasa da düşük gelirli bölgeler ve deprem bölgesi şehirleri önceliklendirilmesi bekleniyor.