Bursada Baraj Doluluk Altında Tehlike

Ova bölgesinde su ihtiyacının önemli bir kısmı kuyularla karşılanıyor. Baraj dolulukları yüzde 1’in altına düşmüş durumda; buna karşılık yer altı sularının aşırı kullanımı, bazı alanlarda kısmi çöküntü ihtimalini artırıyor. Uzmanlar, tarım alanları ve yerleşim bölgeleri için bu durumun risk oluşturduğunu vurguluyorlar. Ova çöküntü riski meydana geldi.

Bursa’nın Yıldırım, Nilüfer, Osmangazi, Gürsu, Kestel ilçeleri ile Mudanya’nın bir bölümünü besleyen Nilüfer (60 milyon m³) ve Doğancı (125 milyon m³) barajlarındaki doluluk oranı Kasım itibarıyla ortalama %0,33’e geriledi. Geçen ay kentte 12’şer saatlik planlı su kesintileri uygulanırken, bu ilçelerin günlük yaklaşık 400–500 bin m³ olan su ihtiyacı Çınarcık Barajı’ndan sağlanan 100 bin m³’lük suyla birlikte yer altı suları ve pınarlardan karşılanmaya çalışılıyor.

Uzmanlar, kuyulardan yoğun su kullanımının yer altı suyu seviyelerini düşürerek ovada kısmi çökme riskini artıracağını belirtiyorlar. Dünyadaki örnekler üzerinden Bursa’da da riskler ortaya çıkıyor.

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şubesi Başkanı Mehmet Yıldız, tarım, sanayi ve içme suyu ihtiyaçları için yer altı sularının yoğun biçimde kullanıldığını söyledi. Yıldız, yüzey sularının yetersiz olması nedeniyle yer altı sularının stratejik öneme sahip olduğunu, bu kaynakların yalnızca acil durumda ve bilinçli şekilde kullanılması gerektiğini belirtti. Bilimsel çalışmalar, hızlı ve vahşi yer altı suyu kullanımının çökme riskini artırdığını gösteriyor, dedi. ABD’de 13 bin 500 kilometrekarelik alanda metrelerce deformasyonların görüldüğünü, Çin’de ise yaklaşık 36 bin kilometrekarelik alanda benzer deformasyonların tespit edildiğini aktardı. Bursa’da da benzer risklerin bulunduğunu ifade etti. İki farklı uzmandan da korkutucu tablo gelmiş durumda.

Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şube Başkanı Yıldız, kent geneline bakıldığında yer altı suyu yoğun kullanımı nedeniyle yüzeysel deformasyon ve kısmi çökme risklerinin bulunduğunu söyledi. Dağlık bölgeler dışındaki tüm yerleşim alanlarında havza yapısı ve jeolojik özellikler nedeniyle bu tür olayların mümkün olduğuna işaret eden Yıldız, çalışmaların acilen başlatılması gerektiğini belirtti. Olası deformasyonların tarım arazileri, ulaşım hatları ve altyapı üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini kaydeden Yıldız, kentteki yapıların ve yerleşim alanlarının da risk altında olduğuna dikkat çekti.

Bursa Uludağ Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü’nden Doç. Dr. Efsun Dindar, yer altı suyu kullanımındaki artışın rezervlerin tükenmesine yol açtığını ifade etti. Sanayi ve tarımda yoğun kuyu suyu kullanımının sürdüğünü ve kurak mevsimlerin yerel çökmelere neden olabileceğini belirtti. Kuraklık ve aşırı kullanım nedeniyle karstik ve alüvyon tabakalarda değişimler görülebilir.