50 Kuruş İçin 1600 Dava: Hakkı Kötüye Kullanım Cezası

Bir avukat, altın alım-satım işlemlerinde bankaların uyguladığı BSMV kesintilerini fırsata çevirmek amacıyla yakınlarının soyağacı üzerinden 1600’ün üzerinde dava açtı. Amacının kesinti tutarlarını geri almak olmadığı, her dava için ödenen avukatlık ücretini toplamak olduğu ortaya çıktı. Anayasa Mahkemesi, bu girişimi bireysel başvuru hakkının kötüye kullanımı olarak değerlendirip başvuruculara 2’şer bin lira disiplin para cezası verdi. Başvuranlar kararında ceza yedi.

Bankaların fiziki altın teslimi olmadan hesap üzerinden yapılan işlemlerden BSMV kesmesini sürdürdüğü ve bu tutarları GİB’e aktardığı dönemde, Danıştay’ın uygulamayı iptal etmesine rağmen bazı bankalar bu tutarları bir süre daha toplamaya devam etti. Bu boşluğu fark eden bir avukat, D.D.E.’nin yakınları adına yürütülen işlemler üzerinden 1.600’ün üzerinde dava açtı. Her bir işlem için küçük tutarlardan olan 50 kuruş ile birkaç lira arasındaki kesintileri ayrı ayrı davalara dönüştürdü ve böylece yüksek vekâlet ücretleri elde etmeyi amaçladı.

Kararda, bazı dosyaların makul ölçülerden saparak gün gün altın alımlarına ilişkin çok sayıda dava olarak görüldüğü ve sürecin çok sayıda vekâlet ücretine hükmettiği belirtiliyor. Vergi mahkemeleri yaklaşık 1.200 davayı kabul ederken 379 dosyada ret kararı verdi. Avukat, kaybettiği bu 379 dosyayı 29 ayrı bireysel başvuruda topluca AYM’ye taşıdı; ancak 13 başvurunun süresinde yapılmadığı tespit edilerek kabul edilemez bulundu. Geriye kalan 366 dosyada ise yine bireysel başvuru hakkının açıkça kötüye kullanıldığına hükmedildi; başvurular reddedildi ve başvuranlara 2’şer bin lira disiplin para cezası verildi.

Kararda, yargı yolunun suni uyuşmazlıklarla kişisel zenginleşme aracına dönüştürülmemesi gerektiğine vurgu yapılarak, kamu adına bu tür uygulamaların yıpratıcı sonuçlar doğurabileceği belirtildi.